در سال 1905 میلادی، اینشتین، فیزیکدان آلمانی ساکن امریکا، مقالههایی منتشر کرد که اکنون یک صد سال است جهان دانش را تحت تاثیر خود قرار داده است.
انجمن فیزیک اروپا ( EPS ) یکصد سال پس از انتشار آن مقالهها، یعنی سال2005، را سال جهانی فیزیک معرفی کرده است تا ضمن بزرگداشت اینشتین، جنبش تازهای در آموزش و پژوهش فیزیک در جهان پدپد آید.
دولت جمهوری اسلامی ایران نیز سال 1384 را به پیشنهاد انجمن فیزیک، به عنوان سال فیزیک نام نهاد.
از این رو، با برگزاری مراسمی در روز پنجشنبه 20/12/1384 در تالار وحدت، سال 1384 سال جهانی فیزیک اعلام شد و قرار شد فعالیتهایی در راستای هدفهای جهانی این بزرگداشت انجام شود .
یادآوری میشود سال جهانی فیزیک فقط سال گرامیداشت اینشتین نبود، بلکه اینشتین میتوانست بهانهای باشد برای کندوکاو در چند و چون آموزش فیزیک در ایران، گرامیداشت فیزیکدانان نامی ایران و دیگر فیزیکدانان مسلمان، سپاسگذاری از معلمان برتر فیزیک، نشر کتاب و مجله و راهاندازی و تقویت پایگاههای اینترنتی آموزش فیزیک و فعالیتها دیگری که در ترغیب دانشآموزان و دانشجویان به فراگیری فیزیک موثر خواهند بود.
بههرحال، سال جهانی فیزیک به تاریخ میلادی آن به پایان رسید و از تاریخ هجری آن نیز اندکی باقی مانده است.
متاسفانه با وجود این که در جایجای جهان شاهد تکاپوی چشمگیری در زمینهی آموزش فیزیک در سال گذشته بودیم و دست کم میتوان به راهاندازی چند پایگاه آموزشی بسیار کارآمد از جمله پایگاه http://physics.org اشاره کرد، فعالیتهای سال جهانی فیزیک در ایران چندان قابل توجه نبود و این سال نیز مانند سالهای دیگر سپری شد.
البته، فعالیتهای خوبی از سوی اتحادیهی انجمنهای علمی و آموزشی معلمان فیزیک و گروه علمی جزیرهی دانش انجام شد که در اینجا به معرفی آن فعالیتها میپردازیم.
راهاندازی پایگاه ویژهی سال جهانی فیزیک
نظر به این که گروه علمی جزیرهی دانش از 2 سال پیش در زمینهی اطلاع رسانی آموزشی از راه شبکهی جهانی اینترنت فعال شده و پایگاه پویا و سودمندی در زمینهی آموزش مفاهیم علمی راهاندازی کرده است، اتحادیهی انجمنهای علمی و آموزشی معلمان فیزیک ایران همکاری خود را در جهت راهاندازی پایگاه ویژهی سال جهانی فیزیک و تولید محتوای آن با گروه علمی جزیرهی دانش آغاز کرد که همچنان ادامه دارد.
فرآوردهی این همکاری، پایگاهی به نشانی http://www.physicd.jazirehdanesh.com/است که زیرمجموعهای از حدود 15 پایگاه اینترنتی جزیرهی دانش است.
پایگاه سال جهانی فیزیک، که فعالیتهای آن همچنان ادامه خواهد یافت، تا کنون در زمینههای زیر اطلاعرسانی کرده است:
1.
معرفی جنبههای گوناگون شخصیت علمی اینشتین
مقالههای زیر در این زمینه منتشر شده است:
سالشمار زندگی اینشتین؛ گوشههایی از زندگی طنزآمیز اینشتین؛ روزی که اینشتین رمق فکر کردن نداشت؛ از اینشتین بیاموزیم؛ شوخی با اینشتین؛ مقایسهی اینشتین و نیوتن
2.
معرفی نقش فیزیک در زمینههای گوناگون زندگی، فناوری و دیگر شاخههای علم
مقالههای زیر در این زمینه منتشر شده است:
فیزیک و کاربرد آن: آموزش؛ فیزیک و کاربرد آن: پزشکی؛ فیزیک و کاربرد آن: فناوری؛ نقش مدیران دانشآموختهی فیزک در توسعهی تعلیم و تربیت
3.
بازخوانی تاریخ فیزیک و معرفی فیزیکدانان مسلمان
مقالههای زیر در این زمینه منتشر شده است: ده آزمایش برتر فیزیک؛ فیزیک بازی بزرگان؛ ابنهیثم: مرد روش علمی؛ عبدالسلام از زبان عبدالسلام
4.
معرفی معلمان برتر فیزیک و دستاوردهای آموزشی آنان
مقالههای زیر در این زمینه منتشر شده است:
زندگینامهی دکتر محمود حسابی؛ زندگینامهی دکتر کمالالدین جناب؛ زندگینامهی هوشنگ شریفزاده؛ زندگینامهی اصغر نوروزیان؛ زندگینامهی اسفندیار معتمدی
5.
معرفی کتابهای مربوط به آموزش و تاریخ فیزیک
مقالههای زیر در این زمینه منتشر شده است:
مهندسی فیزیک در تمدن اسلامی(معرفی کتاب الجزری)؛ مشاهیر فیزیک در تمدن اسلامی( معرفی کتابی به همین نام)؛ فرزانگان دانش( معرفی مجموعه کتاب دانشمندان مسلمان)؛ دانش پایه(معرفی مجموعه کتابها دانشافزایی دربارهی فیزیک)
6.
انتشار خبرها و نظرها پیرامون سال جهانی فیزیک
نوشتههای زیر در این باره منتشر شده است:
گزارشی از مراسم آغاز سال جهانی فیزیک؛ گزارشی از همایش فیزیک و آزمایشگاه در گیلان؛ گزارش کاروان علم در اسلامشهر؛ گزارش کاروان علم در سدهی لنجان؛ گزارش کاروان علم در تنکابن؛ گزارش کاروان علم در رودبار؛ گزارش کاروان علم در لامرد فارس؛ گزارش کاروان علم در اهواز؛ گزارش کاروان علم در تهران
7.
معرفی پایگاههای اینترنتی مفید
ویژهی دانش آموزان(بازیهای آموزشی)؛ ویژهی معلمان(پایگاههای آموزشی)؛ پایگاههای سال جهانی فیزیک
8.
راهاندازی بخش ویژهی طنز چهاربعدی
در این بخش، کاریکاتورهای آموزشی جواد علیزاده، کاریکاتوریست مشهور ایرانی، که پیرامون نظریههای اینشتین طراحی شده، عرضه شده است.
هدف از این کار، سپاسگذاری از هنرمندی است که با کاریکاتورهای خود در جهت آسان کردن فهم نظریههای اینشتین تلاش چشمگیری کرده است.
خوشبختانه این آثار علیزاده، مورد توجه گروههای فعال در زمینهی برگزاری سال جهانی فیزیک قرار گرفته و برخی از آثار ایشان در پایگاه اینترنتی سال جهانی فیزیک( http://www.wyp2005.org/) نیز معرفی شده است.
راهاندازی کاروان علم
کاروان علم نام طرح و برنامهای است که اتحادیه ی انجمنهای علمیآموزشی معلمان فیزیک ایران به مناسبت سال جهانی فیزیک به راه انداخته است.
هدف این کاروان ایجاد انگیزه و تحرک در میان دانشآموزان و معلمان به علم، بهویژه علم فیزیک، است.
محرک این کاروان نیاز کشور به علم و فناوری و سرمایه اولیهی آن عشق به آبادی ایران و ارتقای سطح علمی و مهارتهای زندگی مردم آن است.
کاروان علم نخستین بار در منطقه آموزش و پرورش اسلامشهر شکل گرفت.
خبر تشکیل کاروان علم در کنفرانس فیزیک گیلان سبب شد که دیگر منطق ههای آموزشی به دعوت کاروانیان بپردازند.
دومین دعوت پذیرفته شده از سوی منطقه ی آموزشی سدهی لنجان بود و پس از آن ر ودبار، تنکابن ، ملارد فارس و اهواز.
اکنون نیز منطقههای زیادی در نوبت قرار دارند.
پوشش خبری این رویداد آموزشی تا کنون فقط از سوی جزیرهی دانش صورت گرفته است.
برنامههای آتی جزیره و اتحادیهی انجمنهای معلمان فیزیک • ادامهی فعالیتهایی که تا کنون انجام شده است • معرفی پایگاههای اینترنتی مرتبط با سرفصلهای کتابهای درسی • معرفی کتابهای کمکآموزشی مرتبط با سرفصلهای کتابهای درسی • انتشار مقالههایی پیرامون شیوههای آموزش مفهومهای فیزیکی • تهیهی گنجینهی از بهترین طرح درسهایی که روی شبکه منتشر شده است • فراهم ساختن فرصتی برای آموزشگران ایرانی برای عرضهی طرح درسهای خود در اینترنت • تهیهی گنجینهی از بهترین بازیهای آموزشی که روی شبکه منتشر شده است • طراحی بازیها و شبیهسازیهای آموزشی مرتبط با مفهومهای فیزیکی • تهیهی روزشمار مهمترین پژوهشها و رویدادهای فیزیکی از آغاز تا امروز • معرفی سهم دانشمندان ایرانی در پیشرفتهای دانش فیزیک • انتشار فرهنگنامهی دانشوران فیزیک • انتشار کتابچهها و نرمافزارهای آموزشی • تهیهی پوسترهای آموزشی به صورت کاغذی و الکترونیک • تلاش برای ترغیب مسوولان به چاپ تمبر دربارهی فیزیکدانهای ایران • معرفی فیزیکدانهای ایرانی فعال در پژوهشگاههای جهان و ارتباط با آنها کلام آخر بدون شک فعالیتهایی که تا کنون در زمینهی آموزش فیزیک انجام شده است، کاستیهای زیادی دارد.
اما باید یادآوری کرد که این فعالیتهای ناچیز در شرایطی انجام شده که گروه علمی جزیرهی دانش و اتحادیهی انجمنهای علمی و آموزشی معلمان فیزیک از هیچ گونه پشتوانهی مالی برخوردار نبودهاند و حتی گاهی خود نویسندگان و مترجمان به حروفچینی مقالههای خود پرداختهاند.
بدون شک فراهم شدن پشتوانه مالی برای چنین کاری، که مورد توجه معلمان و دانشآموزان قرار گرفته است، در بهبود کیفی آن بسیار موثر خواهد بود.
امیدواریم دست کم از پشتوانهی فکری معلمان بهرهمند شویم و با بهرهگیری از راهنماییهای آنان، فعالیتهای پربارتری را آغاز کنیم و ادامه دهیم.
با ما تماس بگیرید.
مرورى بر زندگى و تلاش هاى علمى آلبرت اینشتین اینشتین در سال 1905سه نظریه مهم «نسبیت خاص»،«کوآنتومى بودن نور» و «حرکت براونى ذرات» را ارایه کرد که هرکدام تحول بسیار مهمى در حوزه خود ایجاد کرده اند.به همین مناسبت انجمن بین المللى فیزیک محض و کاربردى سال 2005 را به مناسبت یکصدمین سال ارائه این نظریه ها و پنجاهمین سال درگذشت وى سال جهانى فیزیک نامگذارى کرد تا توجه جهانیان به اهمیت فیزیک جلب شود و تلاش هایى براى ترویج این علم صورت گیرد.
در ایران نیز درسال 1384 برنامه هایى براى بزرگداشت سال فیزیک برگزار مى شود.
به همین مناسبت خلاصه اى از زندگى نامه اینشتین را از خبرگزارى ایسنا انتخاب کردیم که از نظرتان مى گذرد.
آلبرت اینشتین در 24 اسفندماه سال 1258 هجرى شمسى در شهر اولم (ulm) آلمان به دنیا آمد.
«هرمان» پدر وى یک مهندس برق بود که تبحر چندانى در امور اقتصادى نداشت.
مادرش «پائولین» نیز زنى خانه دار بود که گاهى ویولن تدریس مى کرد.
خانواده آلبرت یک سال بعد از تولد او به مونیخ مهاجرت کردند.
اینشتین در 9 سالگى (1267) تحصیلات خود را در مدرسه «لوئیت پولد» مونیخ آغاز کرد و با وجود مهاجرت خانواده اش در سال 1273 به ایتالیا در این مدرسه شبانه روزى ماند.
اینشتین یک سال بعد به خانواده اش در «پاویا» ملحق شد و سپس به مدرسه «کانتونال» در شهر «آرا» واقع در سوئیس رفت.
آلبرت 17 ساله در سال 1275 رسماً به تابعیت سوئیس درآمد و در همان سال پس از اخذ دیپلم در مرکز صنعتى فدرال ETH در شهر زوریخ در رشته ریاضى و فیزیک نام نویسى کرد.
وى چهار سال بعد موفق به دریافت دیپلم از این مرکز شد و در سال 1280 در سن 22 سالگى شهروند سوئیس شد.
اینشتین در سن 23 سالگى (1281) در موسسه ثبت اختراعات در شهر برن استخدام شد و در همان سال پدرش را از دست داد.
وى در سال 1282 با «میلوا ماریک» ازدواج کرد که حاصل آن دو پسر به نام هاى هانس آلبرت (1352-1283) و ادوارد (1344-1289) بود.
پسر بزرگ آنها بعدها در رشته مهندسى مکانیک (هیدرولیک) تحصیل کرد و یک مهندس موفق شد.
ادوارد فرزند دیگر آنها به بیمارى شیزوفرنى علاج ناپذیرى دچار بود.
آنها یک دخترخوانده به نام «لیزرل» نیز داشتند که قبل از ازدواج آنها از پدر و مادر دیگرى به دنیا آمده بود.
اینشتین در سال 1284 مقاله هاى متعددى را در زمینه کوانتوم هاى نور و اثر فوتوالکتریک، هم ارزى انرژى و جرم، نسبیت خاص، حرکت براونى ذرات در نظریه اتمى، نظریه کوانتومى براى مواد حالت جامد و اصول نسبیت عام در مجله Annalen der physik آلمان به چاپ رساند.
وى در سال 1288 در سى سالگى دانشیار دانشگاه زوریخ شد و تحقیقات بیشترى روى نظریه کوانتومى خود انجام داد.
اینشتین دو سال بعد هنگامى که به عنوان استاد در دانشگاه «کارل فردیناند» شهر پراگ مشغول کار بود، خمیدگى نور (نور ستاره ها) در هنگام خورشیدگرفتگى را پیش بینى کرد.
وى در سال 1291 در سن 33 سالگى با رتبه استادى به ETH مرکزى که چهار سال در آن تحصیل کرده بود، رفت.
اینشتین دو سال بعد همزمان با آغاز جنگ جهانى اول به استادى دانشگاه برلین رسید.
اینشتین از جمله امضاکنندگان بیانیه موسوم به «بیانیه اى به اروپائیان» در سال 1294 بود که براساس آن برائت خود از نظامى گرى دولت آلمان را اعلام کرد.
وى در همان سال مقاله مشهور معادلات نسبیت عام را به چاپ رسانید و سال بعد کتابى در مورد همین نظریه منتشر کرد.
اینشتین در سال 1295 به ریاست انجمن فیزیک آلمان رسید.
محاسبه تکانه کوانتوم هاى نورى از جمله موفقیت هاى علمى وى در آن سال بود.
این فیزیکدان برجسته در سال 1296 به مدیریت مرکز «سزار ویلهلم» آلمان که موسسه حمایت کننده تحقیقات در آن کشور بود، منصوب شد.
وى در همان سال مقاله هاى معادلات کیهان شناسى و تکانه کوانتومى را منتشر کرد.
اینشتین در سال 1298 در سن چهل سالگى از همسر اول خود جدا شد و با دختر خاله اش «الزا» ازدواج کرد.
وى از شوهر سابقش دو دختر به نام هاى «الیزه» و «مارگوت» داشت که بنابر قانون پس از ازدواج نام فامیلى اینشتین را اخذ کردند.
در همان سال بود که نظریه هاى وى در مورد خمیدگى نور به عینه اثبات شد.
در سال 1299 با اوج گرفتن تبلیغات ضدیهودى اذهان عمومى شدیداً نسبت به اینشتین و نظریه نسبیت عام وى تحریک شده بود.
اینشتین سال بعد براى اولین بار به آمریکا سفر کرد و در سال 1301 ضمن کار بر روى نظریه میدان هاى واحد به پاس تحقیقات فراوانش در زمینه فیزیک نظرى و به ویژه کشف قانونمندى اثر فوتوالکتریک موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک شد.
در سال 1303 مرکز اینشتین در برج اینشتین در «پوتردام» افتتاح شد.
در همان سال مقاله اینشتین - بوز (فیزیکدان هندى) در باب افت و خیزهاى آمارى به چاپ رسید.
وى پنج سال بعد براى آگاهى اذهان عمومى مقاله دیگرى در مورد نظریه وحدت میدان گرانشى و میدان الکترومغناطیسى منتشر کرد.
اینشتین در سال 1309 (در سن 51 سالگى) بار دیگر در میان استقبال گسترده مردم آمریکا به آن کشور سفر کرد.
در سال 1311 با حفظ سمت استادى نیمه وقت در دانشگاه برلین تدریس در مرکز تحقیقات و مطالعات پیشرفته «پرینستون» را پذیرفت.
وى سال بعد همزمان با به قدرت رسیدن نازى ها، آلمان را ترک کرد و پس از مدتى اقامت در انگلستان براى همیشه رهسپار آمریکا شد.
اینشتین در سال 1314 مقاله مشهور خود با عنوان «آیا توصیف مکانیک کوانتومى از حقیقت واقعى مى تواند کامل باشد؟» را با همکارى «ب.
پوزولسکى» و «نیلس بور» منتشر کرد.
وى در سال 1318 همزمان با آغاز جنگ جهانى دوم به تشویق دو تن از استادان فیزیک دانشگاه کلمبیا نامه آنها به «روزولت» رئیس جمهورى وقت آمریکا را که در آن نسبت به تلاش دانشمندان نازى در دستیابى به بمب اتمى هشدار داده شده بود امضا کرد.
این کار براى اینشتین که عمرى در خدمت صلح جهانى فعالیت کرده بود بسیار دشوار بود ولى به هر حال از ترس تبعات ناگوار دستیابى نازى ها به سلاح هاى هسته اى حاضر به امضاى آن نامه شد.
پس از آن اینشتین تا آخر عمر بابت این که «دکمه را فشار داده است» ملامت شد.
هر چند سعى مى کرد توضیح بدهد که او پدر بمب اتمى نبوده وmc2 = E فرمول ساخت این جنگ افزار هولناک نیست.
سال بعد وى با حفظ تابعیت سوئیسى خود، تابعیت آمریکا را پذیرفت.
در سال 1324 نخستین بمب هاى اتمى بر شهرهاى هیروشیما و ناکازاکى فرود آمد.
اینشتین سال بعد در سن 67 سالگى به عنوان سرگروه کمیته فورى دانشمندان اتمى خدمت کرد.
در سال 1327 مقاله معروف «تعمیم نسبیت عام» از سوى وى منتشر شد.
آلبرت اینشتین سرانجام در 30 فروردین ماه سال 1334 به دنبال بروز یک حمله قلبى در سن 76 سالگى در شهر پرینستون آمریکا در گذشت.
وى در وصیت نامه اش نوشته بود که دلش نمى خواهد استخوان هایش را عبادت کنند و خواسته بود جسدش را بسوزانند.
انیشتین مردى که زیاد مى دانست بنا به پیشنهاد انجمن فیزیک اروپا (EPS) و تصویب مجمع بین المللى فیزیک محض و کاربردى (IUPAD) سال 2005 به عنوان «سال جهانى فیزیک» نامگذارى شده است.
هدف از اعلام سال جارى به عنوان سال جهانى فیزیک جلب توجه جهانیان به اهمیت فیزیک و تلاش براى ترویج این علم ذکر شده است.
گفتنى است پیش از این نیز سال 2000 به عنوان سال جهانى ریاضیات اعلام شد و تلاش هاى فراوانى براى آشنایى مردم با این رشته و توسعه آن صورت گرفته است.
مناسبت این نامگذارى نیز صدمین سال تولد نظریه نسبیت اینشتین و پنجاهمین سال درگذشت وى است.
اینشتین در سال 1905 سه نظریه مهم «نسبیت خاص»، «کوانتومى بودن نور» و «حرکت براونى ذرات» را ارائه کرد که هر سه آنها تحول بسیار مهمى را در حوزه خود ایجاد کرده اند.
به همین دلیل سال 1905 را سال طلایى اینشتین نامیده اند.
در ایران نیز بنا به پیشنهاد انجمن فیزیک ایران و تصویب دولت، سال 1384 به عنوان سال فیزیک نامگذارى شده است.
به همین مناسبت نیز مراسم مختلفى در طول سال برگزار شده است و رسانه ها نیز سعى دارند با پرداختن به این موضوع اهمیت فیزیک را یادآور شوند.
ستاد ملى سال جهانى فیزیک راهبرد سال جهانى فیزیک در ایران را به مقتضاى نیازهاى ملى تعریف کرده و گفته است: «براى اینکه درک همگانى مناسبى از وجوه و ویژگى هاى علم ایجاد شود و علم باورى در میان مردم گسترش یابد، هدف از فعالیت هاى سال جهانى فیزیک در ایران «ارتقاى ذهن علمى مردم و اعتماد آن به علم» تعیین شده است.» رشد سریع و شگفت ا نگیز علم و فناورى و حضور روزافزون آن در زندگى روزمره، کاهش دانشجویان دوره هاى عالى در رشته هاى ریاضى و فیزیک و گرایش دانشجویان مستعد به علوم کامپیوتر و علوم زیستى و اعلام اینکه قرن 21 به علوم زیستى تعلق دارد، گسترش عرصه هاى میان رشته اى که تعریف جدیدى از نقش این رشته هاى علوم پایه را ایجاب مى کند از مهمترین عواملى است که در تعیین سال 2005 به عنوان سال جهانى فیزیک نقش داشته است.
امسال در تمام جهان، سال جهانى فیزیک را گرامى مى دارند و همگان را از اهمیت فیزیک و نقش آن در توسعه علوم دیگر و همچنین جایگاه آن در زندگى روزمره آگاه مى سازند.
ایران نیز در تلاش است تا در راستاى همگانى کردن علوم، گامى هر چند کوچک بردارد.
گروه علم روزنامه شرق نیز براى آنکه سهمى در بزرگداشت سال جهانى فیزیک داشته باشد، تصمیم گرفته است اولین شماره «دانشنامه شرق» را به همین موضوع اختصاص دهد.
اگر امکان آن را بیابیم که دانشنامه شرق را به طور مرتب انتشار دهیم، یکى دو شماره آینده از این دانشنامه هم به موضوع فیزیک اختصاص خواهد یافت.
مى دانیم که این اولین شماره دانشنامه خالى از نقص نیست، از همین سو از همه شما علاقه مندان دعوت مى کنیم تا ما را از دیدگاه هاى خود آگاه ساخته و براى بهتر شدن شماره هاى بعدى دانشنامه یارى کنید.
پیشاپیش از لطف همه خوانندگان شرق ممنویم کارمندى که شهرت جهانى یافت اینشتین به معلمى علاقه داشت اما تا مدت دو سال نتوانست شغل ثابتى به دست آورد و با تدریس خصوصى و جانشینى معلمان دیگر زندگى خود را مى گذراند.
سرانجام به عنوان بازرس در دفتر ثبت علائم و اختراعات سوئیس استخدام شد.
هفت سال در آنجا ماند و فرصت خوبى براى ادامه مطالعات و تکمیل نظرات خود داشت و توانست مقاله هاى تاریخى و به یادماندنى خود را در مجله آلمانى رویدادهاى فیزیکى سال منتشر کند و به شهرت دست یابد.آلبرت در سال 1909 به دانشگاه زوریخ دعوت شد و به استادى دانشگاه آلمانى پراگ و استادى دارالفنون زوریخ برگزیده شد.
در 1914 عضویت فرهنگستان علوم پزشکى و ریاست مؤسسه وریک کایزر ویلهلم را پذیرفت و همکار ماکس پلانک، والتر نرنست، اروین شرودینگر و ماکس فون لاوه شد.
شهرت آلبرت با اعلام نظریه نسبیت عام در سال 1916 به اوج خود رسید و پس از تائید آن در کسوف سال 1919 (1298 ش) شهرت جهانى یافت.
نفرین و درود نثار اینشتین استفاده از بمب اتمى و کشتار جمعیت زیادى در ژاپن سبب شد، اینشتین به طرفدارى از برقرارى صلح برخیزد و اعلامیه جلوگیرى از جنگ و صرف نظر کردن از جنگ هسته اى را که برتراند راسل فیلسوف انگلیسى تنظیم کرده بود، امضا کند.
از این رو است که گروهى ثمره فعالیت علمى اینشتین را بمب اتم و جنگ هسته اى مى دانند و به او نفرین مى فرستند و گروهى دیگر او را بزرگترین دانشمند سراسر تاریخ بشر مى دانند که جهان به بن بست رسیده علم را نجات داد و با بیان نظریه هاى خود راه علم و اندیشه را هموار کرد.
در سال 1905 میلادى، اینشتین فیزیکدان آلمانى ساکن آمریکا مقاله هایى منتشر کرد که اکنون یکصد سال است جهان دانش را تحت تاثیر خود قرار داده است.
انجمن فیزیک اروپا (EPS) یکصد سال پس از انتشار آن مقاله ها یعنى سال 2005 را سال جهانى فیزیک معرفى کرده است تا ضمن بزرگداشت اینشتین جنبش تازه اى در آموزش و پژوهش فیزیک در جهان پدید آید.
در ایران با برگزارى مراسمى در روز پنجشنبه 20/12/1384 در تالار وحدت سال 1384 سال جهانى فیزیک اعلام شد و قرار شد فعالیت هایى در راستاى هدف هاى جهانى این بزرگداشت انجام شود.
به نظر نگارنده، آن چه در کشور ما ایران بیش از هر چیز نیاز است، پیرامون آن بحث شود و مورد توجه بیشتر قرار گیرد، جنبشى در آموزش علوم است که از کودکستان ها تا دانشگاه ها را در برگیرد و انتظار داریم مانع ها برطرف شود و آموزش علوم در مسیر توسعه کشور قرار گیرد.
اینشتین که بود آلبرت اینشتین در 14 مارس 1879 برابر با 24 اسفند 1257 در شهر اولم آلمان به دنیا آمد.
یک سال بعد با خانواده اش به مونیخ رفت.
تحصیلات خود را در مونیخ آغاز و در سوئیس دنبال کرد.
دوره دبیرستان را در آراو در سوئیس به پایان رسانید و در دارالفنون زوریخ به تحصیل فیزیک و ریاضى ادامه داد تا آنکه در 1905 دکتراى خود را گرفت.
اینشتین به معلمى علاقه داشت اما تا مدت دو سال نتوانست شغل ثابتى به دست آورد و با تدریس خصوصى و جانشینى معلمان دیگر زندگى خود را مى گذراند.
هفت سال در آنجا ماند و فرصت خوبى براى ادامه مطالعات و تکمیل نظرات خود داشت و توانست مقاله هاى تاریخى و به یادماندنى خود را در مجله آلمانى رویدادهاى فیزیکى سال منتشر کند و به شهرت دست یابد.
آلبرت در سال 1909 به دانشگاه زوریخ دعوت شد و به استادى دانشگاه آلمانى پراگ و استادى دارالفنون زوریخ برگزیده شد.
با روى کار آمدن هیتلر در آلمان اینشتین که یهودى بود، مورد آزار و بى حرمتى قرار گرفت و به آمریکا مهاجرت کرد و در آن جا به عضویت مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون درآمد.
در سال 1939(1318 ش) به درخواست چند نفر از دوستانش به فرانکلین روزولت رئیس جمهور آمریکا نامه نوشت و در آن از سلاح خطرناک اتمى که در آلمان مورد مطالعه بود خبر داد و او را تشویق به مطالعه درباره سلاح اتمى کرد.
همین کار سبب شد که آمریکا در استفاده از انرژى اتمى از آلمان جلو افتد و نخستین بمب اتمى در آمریکا ساخته و به کار گرفته شود.
استفاده از بمب اتمى و کشتار جمعیت زیادى در ژاپن سبب شد، اینشتین به طرفدارى از برقرارى صلح برخیزد و اعلامیه جلوگیرى از جنگ و صرف نظر کردن از جنگ هسته اى را که برتراند راسل فیلسوف انگلیسى تنظیم کرده بود، امضا کند.
پایان عمر اینشتین اینشتین در سال هاى اقامت خود در پرینستون به طور روزافزونى با جریان هاى اصلى پژوهش در فیزیک فاصله پیدا کرد اما بدون شک همچنان داناى جمع باقى ماند.
او کماکان در راه آرمان هاى خیرخواهانه، صلح طلبانه، بشردوستانه و هموارسازى راه رسیدن به حکومت جهانى گام برمى داشت.
با این حال اینشتین در سخنانى که در سال 1930 به زبان آورده است، به گونه اى به گرایش به دورى از جمع نیز اعتراف کرده است: «من در واقع یک مسافر تنها هستم.
من هرگز با همه وجود به کشورى، به خانه شخصى ام یا به دوستان و حتى خانواده خودم تعلق نداشته ام.
من با همه این دلبستگى هاى زندگى روبه رو و در تماس بوده ام، اما احساس نیاز به فاصله گرفتن و تنها شدن را هرگز از دست نداده ام.
این احساس با بالا رفتن سن در من در حال شدت گرفتن نیز هست...» (از کتاب فیزیکدانان برنده جایزه نوبل، ترجمه دکتر فقیهى نژاد) بزرگداشت اینشتین در ایران پس از درگذشت اینشتین براى تجلیل از مقام شامخ علمى او مجلس یادبودى در ایران تشکیل شد.
این مجلس روز پنج شنبه 7/ 2/ 1334 در تالار ابن سیناى دانشکده پزشکى با حضور جمعى از وزیران و نمایندگان دو مجلس و رئیس و استادان دانشگاه برگزار شد.
سخنرانان که آقایان دکتر منوچهر اقبال، دکتر محمود خانى، دکتر محسن هشترودى، دکتر کمال جناب و دکتر رضازاده شفق بودند، در موضوع اندیشه هاى علمى اینشتین و نتایج فلسفى آنها سخنرانى کردند.
مجموعه آن سخنرانى ها را شادروان غلامرضا عسجدى در کتابى به نام «نقد و تحقیق درباره نسبیت همزمانى» به شماره ثبت 429- 3/4/1354 کتابخانه ملى چاپ و منتشر کرده است.
بن بست هاى فیزیک کلاسیک نیوتن با کشف قانون جاذبه و قانون هاى حرکت و ماکسول با بیان نظریه الکترومغناطیس، فیزیک کلاسیک را چنان قدرت بخشیدند که توانست از عهده تفسیر و توجیه بسیارى از پدیده هاى مربوط به طبیعت برآید.
اما در سال هاى پایانى قرن نوزدهم، فیزیکدانان با پدیده هاى جدیدى روبه رو شدند که قانون ها و اصل هاى شناخته شده فیزیک از حل آنها عاجز ماندند.
بعضى از این پدیده ها عبارت بود از: معماى سرعت نور: در سال 1887 مایکلس و مورلى به اندازه گیرى سرعت نور در امتدادهاى مختلف فضا پرداختند.
براساس فرضیه اى که آنان مطرح کرده بودند، سرعت هاى اندازه گیرى شده بین دو حد C+V و C - V خواهد بود (C سرعت سیر نور در فضا و V سرعت حرکت انتقالى زمین) است.
اما برخلاف پیش بینى آنان سرعت سیر نور نسبت به دستگاه اندازه گیرى در امتدادهاى مختلف فضا همیشه مقدار ثابت C بود.
این موضوع تجربى خلاف قانون جمع سرعت هاى نیوتن بود.
چرا؟
پدیده فوتوالکتریک: هرتز در سال 1887 پدیده فوتوالکتریک را کشف کرد.
او در برابر یک کمان الکتریکى که مقدار زیادى اشعه فرابنفش تابش مى کرد الکتروسکوپ باردارى را قرار داد و مشاهده کرد وقتى اشعه فرابنفش کمان الکتریکى به صفحه فلزى تمیزى برخورد کند که به کلاهک الکتروسکوپ متصل است، الکتروسکوپ تخلیه مى شود و اگر در برابر اشعه، تیغه شیشه اى قرار دهیم که براى نور بنفش کدر باشد، الکتروسکوپ تخلیه نمى شود.
هرتز با آزمایش دریافت نور سرخ بسیار شدید نمى تواند سبب خالى شدن الکتروسکوپ شود، اما نور آبى رنگ ضعیف به خوبى الکتروسکوپ تخلیه مى شود.
این پدیده، قبول نظریه موجى نور و معادله ها و رابطه هاى موجود قابل توجیه نبود و راه حل جدیدى را مى طلبید.
انفصالى بودن طیف تابشى و جذبى گازها: گازها مى توانند طیف خطى و ناپیوسته را تابش یا جذب کنند و دلیل این پدیده در فیزیک کلاسیک روشن نبود.
تابش مداوم اتم ها: بر طبق نظریه هاى فیزیک کلاسیک و فرضیه اتمى رادرفورد الکترون در اثر تابش باید به هسته نزدیک شود و روى آن قرار گیرد و در این صورت طیف تابشى باید متصل باشد.
در حالى که آزمایش این پدیده ها را تائید نمى کند.
تابش جسم سیاه: تابش جسم سیاه به صورت طیف پیوسته و شدت آن با توان چهارم دماى مطلق جسم متناسب است.
این پدیده هم با نظریه هاى کلاسیک قابل توجیه نبود.
خاصیت رادیواکتیویته: تابش پرتوهاى آلفا، بتا و گاما و تبدیل یک عنصر به عنصر دیگر نیز با قانون هاى فیزیک کلاسیک توجیه پذیر نبود.
خلاصه با همه موفقیت هایى که فیزیک کلاسیک داشت و نتیجه هایى که در فناورى هاى حمل نقل، ارتباطات و صنعت به دست آورده بود، در برابر این پرسش به طور کامل ناتوان و به بن بست رسیده بود تا آنکه آلبرت اینشتین به حل این معماها دست یافت.
کاربرد علم فیزیک در ورزش کاربرد علم فیزیک و علوم وابسته علم مکانیک و مکانیک زیستی " بیومکانیک " در تکنیک و مهارتهای ورزشی : حدودا از سال 1914 میلادی اهمیت استفاده از قوانین علم فیزیک و رشته های وابسته آن خصوصا علم مکانیک در فعالیتهای روزمره و ورزشی مورد توجه قرار گرفت .
خانم واتز " WATTS " درهیمن سال با بکارگیری وسایل تحقیقاتی ساده ، اهمیت درک و کاربرد صحیح اصول علم مکانیک را در فعالیتهای روزانه و ورزشی گوشزد نمود و گفت : زمانیکه این اصول کاملا تفهیم شد ، آنوقت ما مجاز به استفاده از آنها نه تنها برای تمرینهای بخصوص ، بلکه در تمام رشته های ورزشی و فعالیتهای عادی روزمره هستیم .
خانم واتز گفت : کاربرد درست اصول علم مکانیک ، نتایج فعالیتهایی ورزشی شما را مطلوبتر و از جراحات هولناک به نحو چشم گیری پیش گیری کی نماید .
ناخودآگاه ، در حرکات ورزشی و فعالیتهای ورزشی روزمره قوانین علم مکانیک و مکانیک زیستی " بیو مکانیک " نظیر ، قوانین نییروی جاذبه ، تعادل ، حرکت ، طرز بکار بردن اهرم ، نیرو ، شناوری " در ورزشهای آبی " برخورد و پرتاب و غیره مورد استفاده قرار می گیرند .
از سال 1950 میلادی سود جستند از این علوم و رقابتهای المپیک و بین المللی توسط کشورهای صاحب در ورزش خصوصا شوروی سابق جنبه جدی و ظهور خط سیاسی در ورزش را هر چه بیشتر دامن زد .
کاربرد قوانین فیزیک زمانی شگفتی آفرید که ورزشکاران آلمان شرقی سابق با شرکت خود در مسابقات بین المللی و ثبت رکوردهایی باور نکردنی در اکثر رشته ها ، دو کشور صاحب نام ورزشی یعنی شوروی سابق و آمریکا را مات و مبهوت نمودند .
انستیتوهای ورزشی آلمان شرقی با تجهیزات آزمایشگاهی فوق مدرن و اساتید مجرب و صاحب کلاس و با ارائه سیستم های مدرن و جدید تمرینی و تربیتی و خلق تکنیک های باور نکردنی بر مبنای قوانین علم مکانیک ، فاصله خود را در تحقیقات علمی ورزشی با سایر کشورها به نحو چشم گیری عمیق تر کردند .
این چنین تکنیک های علمی تا حدود زیادی موضوع شانس یا بهانه قرعه سخت و جهت گیری دارو بنفع کشور خاصی را خنثی کرد و ثابت نمود ، تنها ورزشکاران صاحب تکنیکهای علمی کامل و بی نقصی می توانند مبارز به طلبند .
امروزه شاهد شکوفائی ورزش علمی در تمام زمینه ها هستیم و آینده نشان خواهد داد که کشورهای صاحب " علم و تحقیقات " و آماده سرمایه گذاری معنوی و اقتصادی دراین جهت ، مقمهای بزرگ را به دست می آورند .
در این مقالات سعی می شود با زبان ساده ، قوانین علم فیزیک و رشته های وابسته " مکانیک و بیو مکانیک " و کاربرد مؤثر آنها را در ورزش بررسی کنیم .
قبل از ارائه این قوانین ، لازم است ، رابطه بین علم فیزیک و مکانیک و بیو مکانیک برای خوانندگان عزیز تشریح گردد : فیزیک چیست ؟
فیزیک یکی از شاخه های مهم " شاید مهم ترین " علومم طبیعی بوده و بررسی تمام پدیده های طبیعی را به نحوی زیر پوشش خود قرار می دهد .
علم فیزیک در مطالعه عناصر تشکیل دهنده ماده یا جسم مادی و عمل متقابل این عناصر غیر قابل انکار و بررسی چنین برهم کنشها ، خواص جسم مادی را در پیش روی ما قرار داده و دسترسی به مجهولات پدیده های طبیعی را آسان می کند .
فیزیک علاوه بر بررسی ساختار جسم مادی و عوامل تشکیل دهنده آن ، ارتباط نزدیک با سایر علوم طبیعی در رشته و بعنوان یک پدیده بنیادی در تمامی پژوهشهای علمی کاربرد وسیعی را به خود اختصاص می دهد .
بررسی اوضاع و احوال علومی نظیر انرژی ، نور ، مکانیک " جامدات و سیالات " شیمی ، نجوم ، زمین شناسی بدون استفاده از فیزیک امکان ندارد .